Przygotowanie monografii naukowych
Redakcja Wydawnictw IBDiM publikuje recenzowane monografie naukowe oraz opracowania techniczne w dwóch seriach wydawniczych: „S” – Studia i Materiały oraz „I” – Informacje i Instrukcje.
Poniższe zasady standaryzują współpracę pomiędzy Autorami, Recenzentami a Redakcją. Przed złożeniem manuskryptu prosimy o szczegółowe zapoznanie się z wymogami technicznymi, zasadami recenzowania, etyką wydawniczej oraz obowiązkiem złożenia oświadczenia o wykorzystaniu narzędzi AI.

Przygotowanie monografii punkt po punkcie
Złożenie manuskryptu
Przekaż do Redakcji ostateczny plik manuskryptu dostosowany do wymagań opisanych w „Wytycznych dla Autorów”.
Zapoznaj się dokładnie z „Polityką AI” oraz „Etyką wydawniczą”. Nie zapomnij o odpowiednich oświadczeniach.
Procedura Recenzji
Po wstępnej weryfikacji formalnej manuskrypt trafia do niezależnych Recenzentów. Ocena obejmuje m.in. oryginalność, poprawność merytoryczną i weryfikację hipotez.
Decyzję o zakwalifikowaniu manuskryptu do dalszego procedowania podejmuje Redaktor Naczelny.
Opracowanie redakcyjne
Praca przechodzi najpierw przez proces profesjonalnej korekty językowej, a następnie trafia do składu komputerowego (DTP).
Na końcu Autor otrzymuje gotowy plik do ostatecznej korekty autorskiej. Po akceptacji praca zostaje skierowana do druku.
Druk i Publikacja
Po uzyskaniu wszelkich niezbędnych akceptacji praca trafia do druku.
Następnie monografia jest dostępna w ramach serii wydawniczej „S” lub „I”. Trafia do krajowych bibliotek, a także jest kolportowana przez IBDiM.
Wytyczne dla Autorów
W celu ułatwienia współpracy pomiędzy Autorami monografii naukowych a Redakcją Wydawnictw IBDiM prosimy o uwzględnienie następujących wytycznych.
Tekst
Do Redakcji Wydawnictwa należy przekazać ostateczną wersję pracy w pliku formatu .docx lub .doc. Całość tekstu powinna być sformatowana krojem Times New Roman w rozmiarze 12 pt, z interlinią 1.5 oraz standardowymi marginesami 2,5 cm. Manuskrypt powinien uwzględniać uwagi Recenzentów.
Publikacja powinna być poprzedzona wstępem i zakończona wnioskami lub podsumowaniem, podzielona na logiczne, kolejno ponumerowane rozdziały, podrozdziały i sekcje (zaopatrzone w tytuły).
Dołączone do tekstu manuskryptu streszczenie w języku polskim i angielskim powinno mieć objętość około 1800 znaków ze spacjami.
Rysunki i tablice
Rysunki i tablice należy umieszczać w pliku manuskryptu, możliwie blisko miejsca powołania, z pełnymi ich opisami (Rys. […], Tablica […]). Rysunki powinny być dostarczone osobno w formatach preferowanych przez Redakcję Wydawnictwa – dla wykresów, grafik itp. w formatach wektorowych (.ai, .pdf, .svg, .eps), dla fotografii w formatach rastrowych (.png, .jpg, .tif).
Każda fotografia umieszczona w tekście powinna być opatrzona imieniem i nazwiskiem Autora. Przypominamy, że materiały pochodzące z internetu mogą być chronione prawami autorskimi, co oznacza, że na wykorzystanie części z nich może być niezbędna zgoda Autora.
Przygotowanie redakcyjne i korekta
Praca złożona w Redakcji Wydawnictwa podlega opracowaniu redakcyjnemu – korekcie językowej i gramatycznej oraz składowi komputerowemu. Po tym etapie Autor pracy otrzymuje gotowy plik do ostatecznej korekty autorskiej. Po naniesieniu uwag i zaakceptowaniu przez Autora, praca kierowana jest do druku.
Polityka AI
Polityka dotycząca wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w materiałach zgłaszanych do publikacji w monografiach naukowych.
Dla Autorów
Redakcja monografii naukowych wraz ze swoim Wydawcą, Instytutem Badawczym Dróg i Mostów, uznaje i docenia potencjał narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (dalej: AI) wykorzystywanych przy opracowaniu publikacji naukowych. Należy jednak stanowczo podkreślić, że AI wspierając przygotowanie publikacji w zakresie procesów twórczych, nie może zastępować krytycznego myślenia i rozumowania naukowego.
-
Dopuszczalne zastosowanie narzędzi opartych na AI w opracowaniu manuskryptu:
- Korekta językowa, stylistyczna i gramatyczna – poprawa gramatyki oraz interpunkcji, upraszczanie stylu, dostosowanie formatowania tekstu do wymagań monografii naukowej.
- Bibliografia – w zakresie przygotowania przeglądu literatury, uzupełnienia szczegółowych danych o publikacji, dostosowania formatowania pozycji bibliograficznych do wymagań monografii. Należy podkreślić, że na końcowym etapie opracowania materiału, każda pozycja bibliograficzna powinna być dokładnie sprawdzona pod względem zgodności z jej istnieniem w bazach.
-
Dopuszczalne zastosowanie narzędzi opartych na AI w procesach badawczych i analitycznych:
- ML – Machine Learning oraz ANN – Artificial Neuron Networks – w zakresie niezbędnym do prowadzenia procesu badawczego. Użycie narzędzi AI w procesie badawczym wymaga podania tej informacji wraz ze szczegółowym zakresem i nazwami narzędzi w artykule w sekcji opisującej metody badawcze.
Odpowiedzialność i oświadczenie
Wszystkie działania i treści wykonane przez AI muszą zostać bardzo precyzyjnie sprawdzone przez Autora, który bierze pełną odpowiedzialność za wygląd i treść monografii. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść oraz ewentualne naruszenia niniejszej Polityki AI.
Użycie AI w pracach zgłaszanych do publikacji w monografii naukowej wymaga podpisania przez Autora/Autorów oświadczenia o wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Autor/Autorzy oświadczają, że na żadnym z etapów prac związanym z tworzeniem zgłaszanego opracowania nie korzystano ze wsparcia sztucznej inteligencji oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
Autor/Autorzy oświadczają, że na etapie tworzenia zgłaszanego opracowania korzystano ze wsparcia sztucznej inteligencji oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w zakresie [uzupełnić w jakim zakresie]. Wykorzystanie jest zgodne z zasadami określonymi w Polityce AI w monografiach naukowych.
Redakcja monografii naukowych zastrzega prawo do odrzucenia opracowania w całości w przypadku wykrycia zatajenia użycia AI w sposób niezgodny z niniejszą Polityką AI.
Dla Recenzentów
Recenzja naukowa artykułu jest kluczowym etapem procedowania monografii, odpowiada ona w dużej mierze za późniejszą decyzję Redakcji o publikacji lub odrzuceniu tekstu. Ocena merytoryczna pracy może być wykonana wyłącznie przez eksperta Recenzenta i to na nim ciąży odpowiedzialność rzetelnego i szczegółowego przeglądu tekstu.
Zgłoszony przez Autorów materiał musi być traktowany jako dokument poufny, a jego cała treść lub części treści nie mogą być przetwarzane przez narzędzia AI. Niezastosowanie się do tej zasady może naruszać poufność i prawa własności Autorów, w tym także ich dane osobowe, co może skutkować uznaniem tych działań za poważne złamanie prawa.
W związku z powyższym, Redakcja monografii naukowych nie wyraża zgody na korzystanie przez Recenzentów z narzędzi AI.
Etyka wydawnicza
Niniejsze zasady etyki publikacyjnej dotyczą praktyk wydawniczych, które zostały opracowane zgodnie z wytycznymi organizacji Committee on Publication Ethics (COPE) i są deklarowane oraz przestrzegane w Wydawnictwach Instytutu Badawczego Dróg i Mostów (dalej: Wydawnictwa IBDiM).
Jednym z najważniejszych zadań Instytutu Badawczego Dróg i Mostów jest dzielenie się wiedzą poprzez upowszechnianie informacji o pracach naukowo-badawczych. Częścią tej misji jest m.in. publikowanie serii wydawniczej „S” – Studia i Materiały oraz serii wydawniczej „I” – Informacje i Instrukcje, które przedstawiają osiągnięcia dotyczące sektora infrastruktury.
Wszystkie wydawane przez Wydawnictwa IBDiM publikacje w serii „S” oraz poszczególne publikacje w serii „I” są recenzowane.
Wydawnictwa IBDiM dokładają wszelkich starań, aby zapobiegać przypadkom naruszenia etyki wydawniczej przez strony uczestniczące w procesie wydawniczym: Autorów, Recenzentów oraz Redakcję.
Publikacja serii „S” oraz serii „I”
Decyzję o przyjęciu wydawnictwa serii „S” oraz serii „I” i rozpoczęciu procedury wydawniczej, w tym przesłanie materiału do recenzji, podejmuje Redakcja Wydawnictw IBDiM. Po stwierdzeniu, że przedłożony manuskrypt spełnia wymogi formalne i można go skierować do recenzji, jest on wysyłany do Recenzentów w celu oceny złożonej pracy.
Decyzja o publikacji jest podejmowana przez Redaktora Naczelnego Wydawnictw IBDiM na podstawie analizy recenzji. W przypadkach spornych, np. otrzymaniu dwóch skrajnie odmiennych recenzji – jednej pozytywnej, a drugiej negatywnej, może zostać powołany kolejny Recenzent w celu rozstrzygnięcia.
W przypadku otrzymania dwóch negatywnych recenzji, bądź stwierdzenia plagiatu lub naruszenia praw autorskich, Redakcja wycofa je z procesu wydawniczego.
Zasada fair play
Redakcja Wydawnictw IBDiM oraz Recenzenci zobowiązani są do zachowania pełnego obiektywizmu przy kwalifikowaniu manuskryptów serii „S” oraz serii „I” na każdym etapie procesu wydawniczego. Wszystkie strony uczestniczące w procesie – Autorzy, Recenzenci, Redaktorzy oraz Wydawca – są zobowiązane do przestrzegania najwyższych standardów etycznych, przejrzystości, uczciwości naukowej, bezstronności i odpowiedzialności.
Instytut Badawczy Dróg i Mostów, jako Wydawca wydawnictw z serii „S” oraz serii „I”, dokłada najwyższej staranności w celu zapewnienia integralności procesu wydawniczego na wszystkich jego etapach. Decyzje redakcyjne są niezależne od wpływów komercyjnych, sponsoringu, kampanii reklamowych, przedruków oraz innych korzyści finansowych.
Obowiązki Autora
Wymogi dotyczące składania prac
Zgłaszając pracę do Wydawnictw IBDiM Autorzy są zobowiązani dołączyć oświadczenie o nienaruszaniu przez nich praw autorskich innych osób oraz o tym, że ich praca nie została opublikowana, ani przeznaczona do publikacji w innym wydawnictwie. W przypadku wydawnictwa przygotowanego przez kilku Autorów powinni też określić merytoryczny oraz procentowy wkład poszczególnych osób w jego powstanie.
W przypadku złożenia do Redakcji elementów graficznych (rysunków, tabel itp.) opublikowanych już wcześniej, Autorzy wydawnictwa zobowiązani są do przedstawienia zgody ich właściciela/Wydawcy na ich ponowne wykorzystanie. Dotyczy to w szczególności zdjęć i grafik pobranych z internetu. Każdy przypadek nierzetelności naukowej – szczególnie plagiatu – będzie ujawniany, w tym z zastosowaniem procedury powiadomienia odpowiednich instytucji.
Oryginalność
Autorzy mogą przedstawić do publikacji jedynie oryginalne prace własne, w przeciwnym razie praca nie będzie dopuszczona do druku lub zostanie wycofana (wykazanie nieetycznej postawy Autorów po opublikowaniu pracy). Niedopuszczalna jest jakakolwiek forma plagiatu – w tym przywłaszczenie dorobku, zwrotów, danych, koncepcji teoretycznych lub konkluzji innych autorów, czy autoplagiatu – obejmującego powtórne opublikowanie fragmentów własnych wcześniej opublikowanych utworów jako utworów nowych. Równoległe wysyłanie manuskryptu do więcej niż jednego wydawnictwa uznaje się za zachowanie nieetyczne – naganne.
Za treści prezentowane w wydawnictwach serii „S” odpowiedzialność ponoszą ich Autorzy.
Prace lub słowa innych autorów wymagają odpowiedniego zacytowania. Autorzy powinni również wskazać na wszelkie ideowe inspiracje, w tym publikacje, które przyczyniły się do powstania pracy.
W wyjątkowych przypadkach możliwy jest przedruk lub tłumaczenie już opublikowanego tekstu, przy czym taka publikacja musi być odpowiednio oznaczona i wymaga zgody właściciela/właścicieli praw autorskich do niej.
Redakcja przestrzega przed:
- przepisywaniem tekstów z innych prac naukowych, monografii, publikacji (w tym dostępnych na stronach internetowych) i ich kompilacją. Tekst, który został przepisany bez wyraźnego zaznaczenia go przy użyciu cudzysłowu lub kursywy, będzie uznany za plagiat (nawet jeśli będzie oznaczony przypisem literaturowym, a nie będzie wyraźnego zaznaczenia cytowanego fragmentu);
- podawaniem w spisie literaturowym publikacji, na które nie powołano się w tekście. W spisie literatury należy uwzględnić wyłącznie publikacje, do których Autor odnosi się w treści manuskryptu.
Autorstwo manuskryptu
Za Autorów publikacji mogą zostać uznane wyłącznie osoby, które wniosły istotny wkład merytoryczny w powstanie manuskryptu. Redakcja przeciwdziała zjawiskom: pisania pod „cudzym imieniem” (ghostwriting) oraz dopisania dodatkowego Autora, mimo braku jego realnego udziału w pracy (guest authorship).
Zgodnie z Polityką wykorzystania narzędzi AI, Autorzy zobowiązani są do przestrzegania zasad wykorzystania narzędzi AI, opisanych w sekcji „Polityka AI w Wydawnictwach IBDiM”. Autorzy są zobowiązani do ujawnienia informacji o wykorzystaniu narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (AI) podczas przygotowywania manuskryptu, jeżeli narzędzia te miały wpływ na treść, analizę danych, tłumaczenie lub redakcję tekstu. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść publikacji.
W przypadku badań wymagających zgody komisji etycznej lub dotyczących udziału ludzi albo zwierząt, Autorzy zobowiązani są do przedstawienia informacji o uzyskaniu odpowiednich zgód i prowadzeniu badań zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz standardami etycznymi.
Cytowanie źródeł
Autorzy powinni podawać źródła prezentowanych danych i powoływać się w tekście na wszystkie istotne doniesienia.
Oszustwo naukowe
Autorzy są zobowiązani prezentować wyniki swojej pracy w sposób przejrzysty, rzetelny i uczciwy – złożone prace mogą zawierać jedynie dane, analizę statystyczną i wyniki, które zostały uznane za dokładne. Publikowanie z premedytacją nieprawdziwych czy niezweryfikowanych wyników jest nieetyczne i nieakceptowalne.
Ujawnienie konfliktu interesów
Autorzy mają obowiązek ujawnić Redakcji każdy potencjalny konflikt interesów, mogący wpłynąć na wyniki zamieszczone w przesłanym manuskrypcie lub na ich interpretację. Autorzy powinni również zapewnić, że nie istnieją żadne roszczenia własnościowe do treści i zdjęć zamieszczonych w zgłoszonym do Redakcji tekście, które mogłyby zaszkodzić publikacji materiału oraz Wydawcy wydawnictwa serii „S” oraz serii „I”.
Błędy po publikacji
Jeśli po publikacji wydawnictwa serii „S” oraz serii „I” jego Autorzy stwierdzą błąd w tekście, powinni o tym niezwłocznie poinformować Redakcję w celu dokonania korekty i/lub wycofania ze sprzedaży tej pozycji wydawniczej.
Obowiązki Recenzentów
Podstawowym obowiązkiem Recenzenta jest obiektywna ocena tekstu. Wszelkie komentarze, oceny i sugestie powinny być wskazane w sposób jasny i wsparte odpowiednimi argumentami. Krytyka lub uwagi ze względów osobistych są niedopuszczalne. Na decyzję dotyczącą publikacji wpływa jedynie zawartość merytoryczna przekazanego materiału oraz zgodność tematyczna z profilem Wydawnictw IBDiM. W procesie recenzowania uwzględniane są wyłącznie następujące kryteria: oryginalność pracy i jej naukowy charakter, zgodność nadesłanego manuskryptu z zakresem tematycznym Wydawnictw IBDiM, poprawność obliczeń i wykorzystanej terminologii, prawidłowa weryfikacja hipotez i uzasadnienie wniosków.
Recenzenci są zobowiązani do:
- zachowania poufności dotyczącej recenzowanych materiałów,
- przygotowywania recenzji w sposób obiektywny, rzeczowy i terminowy,
- zgłaszania wszelkich konfliktów interesów,
- informowania Redakcji o podejrzeniach dotyczących plagiatu, nierzetelności naukowej lub naruszenia zasad etyki publikacyjnej.
Recenzenci nie mogą wykorzystywać informacji zawartych w recenzowanych pracach do własnych celów naukowych, zawodowych lub osobistych.
Zasady dotyczące Redakcji
Redakcja zobowiązuje się do:
- przeciwdziałania wszelkim przejawom nierzetelności naukowej,
- zachowania poufności danych dotyczących Autorów i Recenzentów,
- zapewnienia przejrzystości procedur wydawniczych,
- reagowania na zgłoszenia dotyczące naruszeń zasad etyki publikacyjnej zgodnie z wytycznymi Committee on Publication Ethics.
Redakcja zapewnia Autorom możliwość odwołania się od decyzji redakcyjnych. Odwołania są rozpatrywane w sposób bezstronny i zgodny z procedurami obowiązującymi w Wydawnictwach IBDiM.
Dane badawcze i przejrzystość badań
Autorzy mogą zostać poproszeni o udostępnienie danych źródłowych związanych z publikacją w celu weryfikacji wyników badań. Redakcja wspiera działania na rzecz przejrzystości badań oraz dobrych praktyk w zakresie archiwizacji i udostępniania danych naukowych.
Postępowanie w przypadku naruszenia zasad etyki publikacyjnej
W przypadku podejrzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej Redakcja Wydawnictw IBDiM postępuje zgodnie z procedurami rekomendowanymi przez Committee on Publication Ethics. W zależności od charakteru naruszenia Redakcja może:
- zwrócić się do Autorów o wyjaśnienia,
- przeprowadzić postępowanie wyjaśniające,
- opublikować korektę lub sprostowanie,
- odmówić publikacji.
Nadużycia i nieprawidłowości w procesie publikacyjnym
Redakcja Wydawnictw IBDiM nie toleruje żadnych form nadużyć lub nieprawidłowości związanych z procesem publikacyjnym. W związku z tym podejmuje odpowiednie działania w przypadku uzasadnionego podejrzenia lub stwierdzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej, zgodnie z zasadami rzetelności naukowej oraz wytycznymi Committee on Publication Ethics (COPE).
Za nadużycia i nieprawidłowości w procesie publikacyjnym uznaje się w szczególności:
- plagiat, w tym wykorzystanie cudzych treści, wyników, danych lub pomysłów bez odpowiedniego wskazania źródła,
- autoplagiat oraz nieuzasadnione powielanie własnych treści,
- ponowne wykorzystanie w publikacji tych samych wyników bez odpowiedniego ujawnienia i uzasadnienia,
- fałszowanie danych, wyników badań, materiałów, ilustracji lub innych elementów publikacji,
- manipulowanie obrazami, wykresami, tablicami lub innymi materiałami w sposób mogący wprowadzać w błąd co do wyników badań,
- nieuzasadnione zwiększanie liczby powołań na publikacje własne lub osób z którymi publikowali kiedyś wspólnie,
- nieprawidłowości dotyczące autorstwa, w szczególności dotyczące ukrytego autorstwa (ghostwriting), gościnnego autorstwa (guest authorship) lub pomijanie osób, które wniosły istotny wkład w przygotowanie publikacji,
- ukrywanie istotnych konfliktów interesów,
- manipulowanie procesem recenzowania lub inne działania mogące naruszać jego niezależność, poufność lub rzetelność,
- wykorzystanie poufnych informacji uzyskanych w procesie recenzowania do celów osobistych, naukowych lub zawodowych,
- inne działania, które mogą podważać rzetelność, wiarygodność lub integralność publikowanych wyników.
W przypadku podejrzenia nadużycia Redakcja może zwrócić się do Autorów o wyjaśnienia, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające oraz podjąć odpowiednie działania dotyczące zgłoszonego lub opublikowanej pracy.
W zależności od charakteru i wagi naruszenia działania te mogą obejmować odrzucenie złożonego manuskryptu, publikację korekty lub wyjaśnienia, opublikowanie oświadczenia dotyczącego wątpliwości lub wycofanie opublikowanej monografii.
Redakcja kieruje się zasadą, że celem działań po publikacji pracy jest przede wszystkim zapewnienie rzetelności i integralności dorobku naukowego Autorów oraz prawidłowe poinformowanie czytelników o ewentualnych nieprawidłowościach.
W postępowaniu dotyczącym podejrzeń o naruszenie etyki publikacyjnej Redakcja stosuje odpowiednie wytyczne i schematy postępowania COPE.
Zasady recenzowania
Zasady recenzji monografii naukowych publikowanych w Wydawnictwach Instytutu Badawczego Dróg i Mostów.
- Termin wykonania recenzji ustalany jest indywidualnie z Redakcją.
- Przed potwierdzeniem przystąpienia do wykonania recenzji należy przeanalizować możliwy konflikt interesów. Za konflikt interesów uznaje się zachodzące między Recenzentem a Autorem bezpośrednie relacje osobiste (w szczególności pokrewieństwo do drugiego stopnia, związek małżeński), relacje podległości zawodowej lub bezpośrednią współpracę naukową w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających rok przygotowania recenzji. Jeśli występuje konflikt interesów, należy zasygnalizować ten fakt w odpowiedzi na zaproszenie Redakcji do wykonania recenzji.
Podstawowym obowiązkiem Recenzenta jest obiektywna ocena tekstu. Wszelkie komentarze, oceny i sugestie powinny być wskazane w sposób jasny i wsparte odpowiednimi argumentami. Krytyka lub uwagi ze względów osobistych są niedopuszczalne. Na decyzję dotyczącą publikacji wpływa jedynie zawartość merytoryczna przekazanego Recenzentowi materiału oraz jego zgodność tematyczna z profilem Wydawnictwa IBDiM.
W procesie recenzowania uwzględniane powinny być wyłącznie następujące kryteria:
- oryginalność pracy i jej naukowy charakter,
- poprawność ewentualnych obliczeń i wykorzystanej terminologii,
- prawidłowa weryfikacja hipotez i uzasadnienie wniosków.
Recenzenci zobowiązani są również do przestrzegania zasad wykorzystania narzędzi AI, opisanej w sekcji „Polityka dotycząca wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w materiałach zgłaszanych do publikacji w monografiach naukowych”.